Manastir Svelog Petra Cetinjskog

Facebooktwitterredditpinterestlinkedinmail

Ivan Crnojevic je dvije godine nakon podizanja dvora, 1484. godine dovrsio na Cipuru svoju cuvenu zaduzbinu – Crnojevica manastir u koji je preseljena mitropolija sa Vranjine Zetske. Godine 1692. manastir su do temelja razrusili turski osvajaci (skadarski pasa Sulejman Busatlija) i o njegovom tadasnjem izgledu postoje dva dokumenta: Gravire iz cetinjskog Oktoiha i jedan plan mletackog inzenjera Barbieria. Po rekonstrukciji, manastirski kompleks je zauzimao povrsinu od 1 400 m2. Bio je opkoljen rovovima ispunjenim vodom i odbrambenim zidom sa 62 puskarnice. Unutar zidina su se prostirali konaci, manja crkva Sv. Petra, i velika bazilika Sv. Bogorodice, koja je bila okruzena trijemom sa 18 stubova.

Manastir je obnovio rodonacelnik loze Petrovica – Vladika Danilo na drugom lokalitetu – mjestu dvora Crnojevica. Osim dijela materijala sa starog manastira, prenijeta je i ploca sa drzavnim grbom Crnojevica. Nakon obnavljanja, u toku XVIII v. nekoliko puta je bio rusen i spaljivan. Kompleks Manastira je u stvari grad – tvrdjava u malom. Pocetkom XVIII v. podignuta je crkva, celije, trpezarija i kula-zvonik. Vise puta adaptiran i dogradjivan, sadasnji izgled kompaktnog jezgra dobija od 1925.-1927.godine.

Jezgro cini crkva Rodjenja Bogorodice, jednobrodna gradjevina skromnih dimenzija. Manastir je dobio ime po Sv. Petra Cetinjskom. U manastirskom kompleksu se nalazi i njegova celija isposnica. Juzno od crkve su dvospratni konaci sa arkadnim vijencima. Do njih je u tzv. Njegosevom konaku smjestena riznica manastira, po bogatstvu jedna od najvaznijih institucija te vrste u Crnoj Gori. U samom dvoristu se nalazi rekonstruisano gumno, koje je Njegosa inspirisalo kao mjesto dogadjanja mnogih scena u Gorskom vijencu.

Cetinjski manastir je vise od skladne arhitektonske cjeline. On je bio crnogorsko kulturno srediste. U njemu je cuvana duhovna i istorijska bastina, radila prva osnovna skola (1834.), prva crnogorska stamparija poslije Crnojevica (1833). U njemu je bila prepisivacka skola od pocetka XVI v. On je simbol crnogorske duhovnosti, istorije, slobodoljublja i prosvjetiteljstva.